PERSPEKTİF

Perspektifin Tanımı: Bir cismin, izdüşüm düzlemine göre belli açılarda tutulması sonucu, cismin İzdüşüm düzleminde oluşan üç boyutlu görüntüsüne perspektif denir. Yani cismin üç yüzeyinin aynı anda ifade edilebildiği bir uygulamadır.

Görünüş çıkarma uygulamalarında, cisme üç yönden ve dik olarak bakılırken; Perspektifte cisme tek yönden bakılmaktadır. (Paralel perspektif) Cisim belli açılarda tutulduğundan, sadece bir yüzeyi değil aynı anda üç yüzeyi görülebilmekte ve cismin bütünlüğü hakkında daha iyi fikir verebilmektedir.

Perspektifi diğer bir tanımlama ile cismin insan gözü ile görüldüğü şekli ile ifade edilmesi şeklinde de açıklayabiliriz. Perspektif ile bir parça (cisim, eşya vb.) ifade edilebileceği gibi, bir mekân veya bir yerde üç boyutlu olarak anlatılabilir. Bu anlatımlar meslek alanlarına göre değişiklikler arz etmekte ve çizim tekniklerinde de farklılıklar olabilmektedir. Genel olarak mekân ve yer tasarımları ile ilgili konularda konik perspektif çizimleri uygulanırken; tek eşyaların veya cisimlerin çiziminde Paralel perspektif yöntemleri uygulanmaktadır.

Perspektif resimlerin teknik alanda sağladığı avantajlar şunlardır:

-Cismi 3 boyutlu (genişlik, yükseklik, derinlik) olarak görmemizi sağlar.
-Cismin farklı yüzlerindeki ayrıntıları bir arada görmemizi sağlar.
-Tanıtım, reklâm, pazarlama işlerinde yeterli teknik bilgiye sahip olmayanların bile kolaylıkla anlamasını sağlar.
-Cisimleri doğada gördüğümüz şekilde resmedilmesini sağlar.
-İmalât işlerinde kolaylık sağlar.

Perspektif Çeşitleri:

1. Paralel Perspektif: Paralel perspektif cismin gerçekte karşılıklı paralel duran kenarlarının (yüzeylerinin), perspektif çizimlerinde de paralel olarak çizilmesidir. Paralel perspektif uygulamaları bir mekan için değil genelde tek cisimler için kullanılır. Paralel perspektifte, resim düzleminde en anlamlı ve cismin en fazla ayrıntılarının ifade edildiği görüntünün elde edilebilmesi için en uygun açı değerleri kullanılır ve bu açı değerlerine göre perspektife isim verilir. Paralel perspektif çizimlerinde ilk yapılması gereken işlem; çizim alanının oluşturulmasıdır. Çizim alanı, çizilmek istenen perspektif çeşidine göre çizilmiş üç kılavuz çizgiden oluşur ve bundan sonra çizilecek bütün çizgiler bu üç çizgi dikkate alınarak çizilir ve bu çizgilere mutlaka paralel olur.

2. Konik Perspektif: Cismin gözün gördüğü şekli ile ifade edilmesidir. Cismin kenarları gerçekte paralel olmasına rağmen, cisme bakıldığında kenarlar paralel değilmiş gibi ve derinliği oluşturan kenar çizgileri ilerde bir noktada kesişecekmiş gibi görünür. Bir yolun ortasına geçip ileri doğru baktığımızda, bulunduğumuz noktanın geniş ve ileri gidildikçe daraldığını hatta göz hizasında nokta haline geldiğini görürüz. Ama aslında yolun daralmadığını ve hep aynı genişlikte devam ettiğini de biliriz. Yine bir koridorun başından baktığımızda, sonuna doğru giderek küçüldüğünü görebiliriz. (Görsel olarak) İşte gözümüzün gördüğü gibi ve gerçekçi olarak çizilen bu perspektife konik perspektif denir. Konik perspektifte derinliği ifade eden kenarların hiçbiri birbirine paralel değildir ve izafi olarak göz noktası adı verdiğimiz bir noktada birleşir.

Perspektif Çizim Kuralları:
-Cismin boyutlarına ve şekline uygun perspektif şekli seçilmelidir.
-Amaca uygun perspektif şekli tercih edilmelidir.
-Cismin boyutları ile formuna uygun bir çizim tekniği ve sırası izlenmelidir.
-Farklı parçaların birleşimi ile oluşmuş cisimlerin perspektiflinde parçalar ayrı ayrı ve aşamalı çizilmelidir.
-Tek parçadan oluşan boşluklu cisimlerin perspektif çiziminde ise prizma yöntemi adı verilen teknik uygulanır. Prizma yönteminde, cismin tüm boyutlarını kapsayan büyüklükte bir prizmatik kutu çizilerek boşluklar çıkarılır.
-Herhangi bir temel izdüşüm düzlemine paralel olmayan yüzeyleri bulunan cisimlerin perspektif çizimlerinde de kutu yönteminin uygulanması pratiklik sağlar.
-Dairesel veya dairesel yüzeyleri olan cisimlerin perspektiflerinin çiziminde prizma yöntemi ile birlikte dört merkezli elips çizme yönteminden yararlanılır.

<< Ahşap Teknolojisi Ders Notları >>