ALÇAK GERİLİM PANOSU

Alçak Gerilim Panosu: Ana dağıtım panosu ile tesisin enerjisi tek bir panodan kontrol edilebilir. Fabrika, atölye ve iş yerlerinde elektrik enerjisinin ana dağıtımının yapıldığı panolardır. Trafosuz iş yerlerinde ana kofradan gelen enerji, dağıtım panosuna girişyapar ve oradan tesise enerji dağılır. Bina tipi trafo merkezli tüketicilerde, trafo alçak gerilim çıkışı direkt olarak ana dağıtım panosuna gelir, oradan tali panolara enerji dağıtımı yapılır. Direk tipi trafo merkezli tüketicilerde, ölçüm panosundan gelen elektrik enerjisi ana dağıtım panosuna giriş yapar, oradan tali dağıtım panolarına şalterlerden çıkış yapılır. Büyük tesislerde kompanzasyon panosu ile birlikte montaj yapılır.

İskeletleri profil veya köşebent demirden, sac kısmı ise en az 2 mm kalınlığında, köşeleri yuvarlatılmış DKP sacdan yapılır. Ana dağıtım panoların boyutları tesisin büyüklüğüne yani tesis gücüne göre değişmektedir. Tesis gücü ne kadar fazla olursa şalter ve bara boyutları da büyüyeceğinden, panonun boyutları büyümektedir.

Ana dağıtım pano yüksekliği 200- 210 cm standart olarak yapılmaktadır. Pano derinliği en az 40 cm olmak üzere 50- 60- 70- 80- 90 cm olabilmektedir. Pano geniĢliği ise tesisin büyüklüğüne göre değişmektedir.

Alçak Gerilim Panosu Özellikleri: Ana dağıtım pano iskeleti için 40x40x4 mm köşebent veya benzeri profil demir kullanılır. Pano sacı üzerine mekaniğe etki edecek Ģalter ve kumanda elemanı yerleĢtirilecek ise sac kalınlığının 3 mm seçilmesi daha iyi olmaktadır. Ana dağıtım panoları 1600 kVA‟ ya kadar standart olarak TS 3367 ve IEC 439‟a uygun olarak imal edilir. Pano içi, dışı ve iskeleti bir kat sülyen (anti pas) boya ile boyandıktan sonra iki kat fırınlanmıĢ mat püskürtme boya ile boyanır.

Ana dağıtım panolarının kullanılacağı tesise göre özellikleri değişmektedir. Su kuyu pompaları gibi yerlerde harici özellikte ve ölçüm panosu, dağıtım panosu ve kompanzasyon panosu birlikte tesis edilir. Küçük tesislerde elektrik sayaclı ana dağıtım panosu, kompanzasyon panosu birliktedir. Eski yönetmeliklere göre yapılmış tesislerde de elektrik sayaçlı ana dağıtım panosu ve kompanzasyon panosu birliktedir. Yeni yönetmeliklere göre eğer direk tipi trafolu tesis ise elektrik sayacı direk yanında montajlı ölçüm panosunda bulunacaktır. Eğer bina tipi trafolu tesis ise modüler ölçüm hücresinde elektrik sayacı bulunacaktır. Eski yönetmeliklere göre yapılmış direk tipi trafolu tesislerde ana dağıtım panosunda bulunan elektrik sayacının dışarıda direk dibinde bulunan ölçüm panosuna konulması gerekmektedir.

Büyük tesis ana dağıtım panosunda bakır baralar, ana şalter, çıkış şalterleri, akım trafoları bulunmaktadır. Eğer dağıtım panoları bina dşına montaj yapılacak ise harici tip özellikte olmalıdır. Bina içinde montaj için dâhili özellikte doğal havalandırmalı veya aspiratörlü soğutmalı olarak montaj yapılmalıdır. Gerekli olan durumlarda iç aydınlatma da konulabilir. Ana dağıtım panolarına ölçü aletleri de monte edilebilmektedir. Panolarda bulunan baralara dokunmayı önlemek için şeffaf fiberglas cam ile baraların üstü muhafaza altına alınmalıdır.

Alçak Gerilim Pano Malzemeleri ve Özellikleri: AG dağıtım panolarında genellikle şu malzemeler kullanılmaktadır: Baralar, şalterler, akım trafoları, mesnet izolatörleri, pano iç ihtiyaç lamba ve gerekli görüldüğünde soğutma aspiratörüdür. Bazı tesislerde AG dağıtım panoları ve kompanzasyon panoları beraber montaj yapılmaktadır.

Baralar, saf elektrolitik bakırdan yapılmalıdır. Baralar elektrik enerjisinin kontrol ve kumanda edilebilmesinde kullanılan teçhizat ve malzemelerin birbirleri ile irtibatını sağlayan iletkenlerdir. Bara malzemeleri işletme gerilimine, akımına ve bulunduğu yere göre seçilir. Baraların birbirine bağlantıları gevşek olmamalıdır. Baralar genellikle kırmızı, mavi, sarı, siyah, yeşil renklerinde boyanmaktadır. Dağıtım panoları teknik şartnamesine göre 100 amper üzerinde olan akımlar için pano bağlantıları kesinlikle baralarla yapılmalıdır.

Şalterler, ana dağıtım panolarında giriş şalteri olarak yük şalteri, kompakt şalter ve büyük güçlerde açık tip otomatik şalterler kullanılmaktadır. Çıkış şalterleri olarak küçük panolarda pako şalter, büyük akımlar için kompakt şalter veya açık tip otomatik şalterler kullanılmaktadır. Eski tip panolarda üzengili şalterler kullanılmıştır. Pako şalterler kullanıldığı zaman ayrıca sigortalar da (anahtarlı otomatik sigorta veya bıçaklı sigorta) kullanılmalıdır.

Ana dağıtım panosunda, tesisin elektrik enerjisini açıp kapama ve çıkış şalteri olarak alıcılara kumanda etme görevi yaparlar.

<< Elektrik - Elektronik Teknolojisi Ders Notları >>