I. DÜNYA SAVAŞI VE OSMANLI

I. Dünya Savaşı Nasıl Başladı:

1914 yılı ortalarına doğru Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahdı olan Saray Bosna’yı ziyareti sırasında Sırp bir milliyetçi tarafından öldürüldü. Bunun üzerine Avusturya-Macaristan İmparatorluğu katillerin teslim edilmesi için Sırbistan’ a ültimatom verdi. Cevap alamayan Avusturya-Macaristan savaş ilan etti ve böylece I. Dünya Savaşı başlamış oldu.

Rusya Sırbistan’ın yanında yer aldı. Fransa Rusya’yı destekledi. Almanya Avusturya-Macaristan’ın yanında Rusya ve Fransa’ya savaş açtı. Bir süre sonra İngiltere Fransa’nın yanında savaşa katıldı. Böylece İngiltere, Fransa ve Rusya’dan oluşan guruba Anlaşma (İtilaf) Devletleri, Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya’nın oluşturduğu guruba (İttifak) Bağlaşma Devletleri adı verildi. Bir süre sonra İtalya taraf değiştirerek İtilaf Devletleri tarafına geçecek ondan boşalan yere de Osmanlı İmparatorluğu girecektir.

Osmanlı Devletinin Savaşa Girişi:

Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetiminde İttihat ve Terakki Partisi bulunmaktadır. Bu partinin önde gelenleri ( Enver ve Talat Paşalar) Osmanlı Devletinin eski müttefikleri İngiltere ve Fransa’ya güvenmiyorlar. Dünya güç dengesinde önemli bir rol oynamaya başlayan Almanya’ya hayranlık duyuyorlardı. Enver Paşa Almanlarla gizli bir anlaşma bile imzalamıştı.

Ağustos 1914 de Akdeniz’de bulunan İngiliz donanmasından kaçan iki Alman savaş gemisi Enver Paşa’nın bilgisi dâhilinde Çanakkale Boğazını geçerek İstanbul’a sığındı. Tarafsız olan Osmanlı Devleti’nin bu gemileri elinde tutması, mürettebatını da gözaltına alması gerekirken bu iki geminin satın alındığı ilan edildi. Yine Enver Paşa’nın bilgisi dâhilinde Karadeniz’e çıkan bu gemiler Rus limanlarını topa tutunca Osmanlı Devleti de resmen savaşa girmiş oldu.

Savaşın Sona Ermesi:

Savaşın başlarında Almanya, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun oluşturduğu ittifak devletleri özellikle Çanakkale Savaşı’ndan sonra Rusya’nın da İtilaf Devletleri yanından çekilmesiyle savaşta başarılı gibi görünüyorlardı. Ancak savaşın başında tarafsız olduğunu ilan eden ABD durumun kötüye gitmesi ve İngiltere’nin isteği üzerine taze güçlerle savaşa girince durum değişmiş Almanya ve Avusturya-Macaristan savaştan çekilmek zorunda kalmış Osmanlı İmparatorluğu da Anlaşma Devletleri ile 30 Ekim 1918 de Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalayarak savaştan çekilmiştir.

<< Genel Ders Notları >>